Ekonomik Salata Tarifleri - Uygun Fiyat Seçeneği

Mutfak bütçemi ciddi şekilde kısmak zorunda kaldığım bir dönem oldu; o zamanlar salatayı "lüks" sanıyordum. Avokado, roka, kiraz domates, ceviz... hepsi bir araya gelince tek kase salata, tencere yemeğinden pahalıya geliyordu. Sonra mantığı tersine çevirdim: salatayı pahalı yapan malzeme listesi değil, yanlış zamanda yanlış malzemeyi almak. Aşağıda yıllar içinde oturttuğum yöntemi, market ve pazar alışkanlıklarımla birlikte anlatıyorum. Amaç şu: kilerdeki üç beş şeyle, doyurucu ve gerçekten lezzetli sonuçlar almak.

Ekonomik salatanın temel mantığı

Bir salatayı üç katmanda düşünüyorum: hacim veren taban, doyurucu dolgu ve lezzet vurgusu. Taban ucuz ve mevsiminde olmalı (lahana, havuç, kereviz, marul, maydanoz). Dolgu kuru bakliyat, bulgur, makarna ya da haşlanmış patates gibi kile malzemeleri olabilir. Lezzet vurgusu ise az miktarda kullanılan ama etkisi büyük olan şeyler: turşu suyu, nar ekşisi, bir tutam beyaz peynir, kavrulmuş ekmek kırıntısı. Pahalı malzemeyi tamamen çıkarmıyorum, sadece "yüzde beş" oranına indiriyorum.

Adım adım: bütçe dostu salata kurma yöntemim

1. Haftanın sebzesini pazarın son saatinde belirliyorum. Pazar kapanmaya yakın fiyatlar düşer, ama ben ucuzluktan çok bolluğa bakıyorum: tezgâhta yığın halinde duran sebze o hafta en ekonomik olandır. Kışın bu genelde lahana, havuç, pancar; yazın salatalık, domates, biber oluyor. Menüyü sebzeye göre kuruyorum, tarife göre alışveriş yapmıyorum. Ucuz salata tarifleri konusunda en büyük tasarrufum tam olarak bu ters çevirmeden geldi.
2. Tabanı doğru kesiyorum. Beyaz lahananın yarım kilosu, aynı paraya alınan roka miktarının kat kat üstünde hacim verir. Ama kalın kesilirse yenmiyor. Lahanayı bıçakla mümkün olduğunca ince kıyıp, bir tutam tuzla ovup on dakika bekletiyorum; suyunu bırakıp yumuşuyor, hacmi de artıyor. Havucu rendeliyorum, kereviz sapını jülyen kesiyorum. Sert sebzeleri ince kesmek, ucuz malzemeyi "pahalı gibi" hissettiren en basit hile.
3. Doyuruculuğu bakliyatla veya tahılla sağlıyorum. Akşamdan ıslattığım nohut ya da kuru fasulyeyi haşlayıp buzdolabında üç gün saklıyorum. Haşlanmış nohut, salatayı ana yemeğe çeviriyor. Bulgur pilavı artmışsa da atmıyorum; limon, maydanoz ve zeytinyağıyla soğuk salataya dönüşüyor. Artan makarna da öyle; soğuk karbonhidratla kurulan salatalar tam bir bütçe kurtarıcısı ve çocuklar en çok onu seviyor.
4. Sosu evde yapıyorum. Hazır sos almayı bıraktığımdan beri hem masraf hem tuz oranı düştü. Temel oranım şu: 3 ölçü yağ, 1 ölçü asit. Asit tarafında limon kullanmak zorunda değilsiniz; limon pahalıysa sirke, hatta turşu kavanozunun suyu işi görüyor. Bir çay kaşığı hardal ya da bir tatlı kaşığı yoğurt eklemek sosu bağlıyor. Ev yapımı sos konusunda ayrıntılı ölçüleri sitedeki sos sayfasında topladım.
5. Az ama vurucu malzeme ekliyorum. Elli gram beyaz peynir, bir kase salatanın her lokmasına dağılıyor; koca bir paket almanız gerekmiyor. Aynı şey ceviz için de geçerli: bir avuç cevizi tavada kavurup kırdığınızda kokusu tüm kaseye yayılıyor. Kuru soğanı halka kesip sumakla ovmak da neredeyse bedava bir lezzet katmanı.
6. Fireyi sıfıra indiriyorum. Maydanoz sapını, brokoli gövdesini, kereviz yapraklarını atmıyorum. Sapları ince kıyıp salataya, gövdeyi rendeleyip tabana katıyorum. Bayatlamış ekmeği zeytinyağında kızartıp kruton yapıyorum; bu tek başına salatayı doyurucu hale getiriyor.
7. Turşuyu yedek oyuncu olarak tutuyorum. Sebze fiyatları yükseldiğinde ya da dolap boşaldığında, kavanozdaki turşu imdada yetişiyor. Süzüp doğrayıp haşlanmış patates veya nohutla karıştırıyorum, üzerine zeytinyağı. Fermente lezzetlerle kurulan salatalar hem uzun ömürlü hem ucuz.
8. Öğün planı yapıyorum. Bir kere pancar haşladıysam, o pancarı üç güne bölüyorum: birinci gün yoğurtlu, ikinci gün cevizli, üçüncü gün turp ve limonla. Aynı ocak masrafından üç farklı tabak çıkıyor.

Fiyat/doyuruculuk karşılaştırması

Sık yapılan hatalar

• Tarifi harfiyen uygulamaya çalışmak. Tarifte roka yazıyorsa ve roka pahalıysa, maydanoz ya da marul ile değiştirin. Salata, ölçüsü esnek olan bir yemek.
• Her şeyi aynı gün doğramak. Domates ve salatalığı önceden doğrayıp bekletirseniz su bırakır, salata sulanır. Sert sebzeleri önceden hazırlayın, sulu olanları servis anında ekleyin.